Über uns

SLAWA sp. z o.o. - Naszą misją jest zapewnienie najwyższej jakości usług transportowych, gwarantujących bezpieczeństwo i terminowość dostaw.

Kontakt

Tranzyt - na czym polega przewóz towarów przez terytorium innego państwa?

Transit was ist
20. November 2024 Dominic Keine Kommentare

Tranzyt - na czym polega przewóz towarów przez terytorium innego państwa?

Tranzyt to przewóz towarów z jednego państwa do drugiego przez terytorium państwa trzeciego, w którym towar nie jest ani załadowany, ani rozładowany i nie trafia na jego rynek. Przejazd tranzytowy wymaga dwóch rodzajów uprawnień: przewoźnik musi mieć prawo do przejazdu przez dany kraj (licencję lub zezwolenie), a towar spoza obszaru celnego musi jechać w procedurze tranzytu celnego, która zawiesza cło i podatki do czasu dojazdu do miejsca przeznaczenia.

Na czym polega przewóz towarów przez terytorium innego państwa?

Przykład: towar z Niemiec jedzie do Litwy przez Polskę. Polska jest dla tego przewozu krajem tranzytowym - auto przez nią przejeżdża, ale towar nie jest tu sprzedawany ani rozładowywany. Ponieważ Niemcy, Polska i Litwa należą do Unii Europejskiej, a towar ma status unijny, taki przejazd nie wymaga formalności celnych. Inaczej wygląda sytuacja, gdy towar pochodzi spoza UE albo trasa prowadzi przez kraj spoza UE - wtedy w grę wchodzi tranzyt celny.

W praktyce przy każdym przejeździe tranzytowym trzeba sprawdzić trzy rzeczy:

  • status celny towaru - czy jest towarem unijnym, czy nieunijnym (np. przywiezionym spoza UE i jeszcze nieoclonym),
  • kraje na trasie - czy wszystkie należą do UE, czy trasa przecina granicę zewnętrzną UE,
  • uprawnienia przewoźnika - czy może legalnie wykonać przejazd przez dany kraj (licencja wspólnotowa, zezwolenia).

Tranzyt - przewóz towarów przez terytorium innego państwa

Tranzyt bezpośredni i pośredni

Direkter Transit oznacza, że towar przejeżdża przez kraj tranzytowy bez przeładunku i bez składowania - np. auto wjeżdża na granicy i wyjeżdża z kraju z tym samym ładunkiem. Indirektes Versandverfahren oznacza, że w kraju tranzytowym towar jest czasowo składowany lub przeładowywany na inny środek transportu (np. ze statku na ciężarówkę w porcie), a dopiero potem jedzie dalej. Przy tranzycie pośrednim towar spoza UE pozostaje pod dozorem celnym także w czasie składowania.

Tranzyt celny - co to jest?

Tranzyt celny to procedura, w której towar przewozi się pod dozorem celnym z jednego urzędu celnego (urzędu wyjścia) do drugiego (urzędu przeznaczenia), a cło, VAT i akcyza są zawieszone. Należności płaci się dopiero w miejscu przeznaczenia - przy dopuszczeniu towaru do obrotu - albo wcale, jeśli towar opuszcza obszar celny. Dzięki temu nie trzeba odprawiać towaru w każdym kraju, przez który przejeżdża. W UE zasady tranzytu określa Unijny Kodeks Celny (rozporządzenie (UE) nr 952/2013, art. 226-236).

Tranzyt zewnętrzny (T1) i wewnętrzny (T2)

  • Tranzyt zewnętrzny - T1 - dotyczy towarów nieunijnych, które przemieszczają się przez UE bez opłacenia cła i podatków. Przykład: kontener z Azji wyładowany w Gdańsku jedzie na T1 do urzędu celnego w Warszawie albo do Czech, gdzie zostanie odprawiony.
  • Tranzyt wewnętrzny - T2 - dotyczy towarów unijnych, które w drodze z jednego kraju UE do drugiego przejeżdżają przez kraj spoza UE, np. przez Szwajcarię. Procedura pozwala zachować unijny status towaru, żeby po powrocie na teren UE nie był traktowany jak towar z importu.

Wspólna procedura tranzytowa

Procedura T1/T2 działa nie tylko w UE. Na podstawie Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej z 1987 roku można ją stosować także w krajach, które do niej przystąpiły. Według Komisji Europejskiej (stan po 1 listopada 2025 r.) są to, oprócz państw UE: Islandia, Norwegia, Szwajcaria, Liechtenstein, Turcja, Macedonia Północna, Serbia, Wielka Brytania, Ukraina, Gruzja, Mołdawia i Czarnogóra. Przewóz przez kilka z tych krajów obsługuje jedno elektroniczne zgłoszenie tranzytowe i jedno zabezpieczenie.

Karnet TIR

System TIR opiera się na Konwencji celnej TIR z 1975 roku (ONZ/UNECE) i ma najszerszy zasięg geograficzny ze wszystkich systemów tranzytu. Towar jedzie w zaplombowanym pojeździe lub kontenerze dopuszczonym do przewozu pod zamknięciem celnym, a dokumentem i jednocześnie gwarancją jest karnet TIR wydawany przez stowarzyszenia przewoźników zrzeszone w IRU. W UE z TIR korzysta się tylko wtedy, gdy przewóz zaczyna się lub kończy poza UE albo prowadzi między krajami UE przez kraj spoza Unii. Gwarancja na jeden karnet TIR w UE wynosi 100 000 euro.

Procedura Jaki towar Gdzie działa Dokument / system
Tranzyt unijny zewnętrzny T1 nieunijny (nieoclony) UE zgłoszenie w NCTS, TDT
Tranzyt unijny wewnętrzny T2 unijny, przewożony przez kraj spoza UE UE + kraje wspólnej procedury zgłoszenie w NCTS, TDT
Wspólna procedura tranzytowa T1 lub T2 UE, EFTA i pozostałe strony konwencji zgłoszenie w NCTS, jedno zabezpieczenie
TIR każdy przewóz, którego część odbywa się drogą strony Konwencji TIR, także poza Europą karnet TIR

Jak wygląda procedura tranzytu T1 krok po kroku?

  1. Zgłoszenie tranzytowe - nadawca, agencja celna albo spedytor składa elektroniczne zgłoszenie w systemie NCTS (w Polsce przez platformę PUESC). Zgłoszenie dostaje numer LRN, a po przyjęciu przez urząd - numer MRN.
  2. Zabezpieczenie - osoba uprawniona do korzystania z procedury składa gwarancję, która pokrywa cło i podatki na wypadek, gdyby towar nie dotarł do celu. Jej wysokość zależy od wartości celnej towaru, dlatego potrzebna jest faktura handlowa.
  3. Zwolnienie towaru do tranzytu - urząd wyjścia może skontrolować towar i nałożyć zamknięcia celne (plomby). Kierowca dostaje tranzytowy dokument towarzyszący (TDT, ang. TAD) z numerem MRN. Urząd wyznacza termin dostarczenia towaru do urzędu przeznaczenia, a czasem także trasę.
  4. Beförderung - towar jedzie bez rozładunku i bez naruszania plomb. Przy przekraczaniu granicy kraju wspólnej procedury lub zewnętrznej granicy UE przejazd jest rejestrowany w urzędzie tranzytowym.
  5. Zakończenie - w urzędzie przeznaczenia przewoźnik przedstawia towar i TDT. Urząd potwierdza przybycie w NCTS, a procedurę zamyka się i rozlicza zabezpieczenie. Towar może zostać objęty kolejną procedurą, np. dopuszczony do obrotu.

Oprócz dokumentów celnych przy międzynarodowym przewozie drogowym kierowca ma list przewozowy CMR, specyfikację ładunku (packing list) i ewentualne świadectwa wymagane dla danego towaru.

Obowiązki przewoźnika w tranzycie

Za zakończenie procedury odpowiada przede wszystkim osoba uprawniona do korzystania z procedury (zobowiązany, ang. holder of the procedure), ale przewoźnik, który przyjmuje towar ze świadomością, że jedzie w tranzycie, także odpowiada za przedstawienie go w urzędzie przeznaczenia (art. 233 UKC). W praktyce oznacza to:

  • dowieźć towar w stanie nienaruszonym i w wyznaczonym terminie,
  • nie zdejmować i nie uszkadzać plomb celnych,
  • jechać wyznaczoną trasą, jeśli urząd ją określił,
  • w razie wypadku, awarii lub konieczności przeładunku zgłosić to najbliższemu organowi celnemu,
  • umożliwić kontrolę celną w każdym momencie przewozu.

Jeżeli towar nie dotrze do urzędu przeznaczenia albo procedura nie zostanie zamknięta, powstaje dług celny, a organ celny może sięgnąć do zabezpieczenia.

Przejazd tranzytowy - dokumenty i procedura tranzytu celnego

Przejazd tranzytowy a uprawnienia przewoźnika

Niezależnie od formalności celnych przewoźnik musi mieć prawo do przejazdu przez dany kraj. W Unii Europejskiej przewoźnik z licencją wspólnotową może wykonywać przewozy międzynarodowe, w tym tranzyt przez inne państwa UE, bez dodatkowych zezwoleń. Od 21 maja 2022 r. licencja wspólnotowa jest wymagana także przy międzynarodowym przewozie rzeczy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 t do 3,5 t, czyli większością busów towarowych.

Przy przejazdach przez kraje spoza UE potrzebne mogą być zezwolenia drogowe. Według Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego zezwolenie tranzytowe uprawnia do jednej jazdy tam i jednej z powrotem przez terytorium danego kraju, bez prawa do załadunku i rozładunku w tym kraju, chyba że umowa dwustronna stanowi inaczej. Zasady zależą od umów między Polską a danym państwem, dlatego przed przejazdem przez kraj spoza UE warto sprawdzić aktualne wymagania na stronie GITD.

Wolność tranzytu

Zasada, że państwa umożliwiają przejazd towarów przez swoje terytorium, ma długą historię. Konwencję i Statut o wolności tranzytu podpisano w Barcelonie 20 kwietnia 1921 roku; polski Sejm zatwierdził je ustawą z 4 sierpnia 1922 r. Dziś szczegółowe zasady tranzytu określają przede wszystkim przepisy celne UE, Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej, Konwencja TIR oraz umowy dwustronne o transporcie drogowym.

Jeśli potrzebujesz przewozu busem do 3,5 t za granicę - także przez kilka krajów - zobacz internationaler Verkehr albo pilne przewozy w ramach transportu ekspresowego. SLAWA wozi po Polsce i do 31 krajów Europy, jeden ładunek jednym autem, bez przeładunków.

Najczęstsze pytania

Co to jest przejazd tranzytowy?

To przejazd z towarem przez kraj, który nie jest ani miejscem załadunku, ani rozładunku. Towar tylko przejeżdża przez jego terytorium i nie trafia na jego rynek.

Czy przewóz towaru przez inny kraj UE wymaga procedury tranzytu?

Nie, jeśli towar ma status unijny i cała trasa prowadzi przez kraje UE - obowiązuje wtedy swobodny przepływ towarów. Procedura tranzytu jest potrzebna dla towarów nieunijnych (T1) albo gdy trasa prowadzi przez kraj spoza UE (T2 lub TIR).

Czym różni się T1 od T2?

T1 (tranzyt zewnętrzny) dotyczy towarów spoza UE, za które nie zapłacono jeszcze cła i podatków. T2 (tranzyt wewnętrzny) dotyczy towarów unijnych przewożonych przez kraj spoza UE, np. Szwajcarię.

Co to jest NCTS?

NCTS (New Computerised Transit System) to elektroniczny system, w którym składa się zgłoszenia tranzytowe i rejestruje przebieg tranzytu w UE i krajach wspólnej procedury tranzytowej. W Polsce dostęp do niego daje platforma PUESC.

Kto płaci cło przy tranzycie?

W trakcie prawidłowo przeprowadzonego tranzytu cło i podatki są zawieszone. Płaci je importer przy odprawie w kraju przeznaczenia, a jeśli tranzyt nie zostanie zakończony - należności pokrywa się z zabezpieczenia złożonego przez osobę uprawnioną do korzystania z procedury.

Zapytaj o bezpłatną wycenę

Odpowiadamy w dniu roboczym. Bez zobowiązań.

BIP ISO OCP 1 Mio. € Śledzenie GPS
Post Tags :
Fachkraft verfügbar +48 733 806 806