Quiénes somos

SLAWA sp. z o.o. - Naszą misją jest zapewnienie najwyższej jakości usług transportowych, gwarantujących bezpieczeństwo i terminowość dostaw.

Póngase en contacto con nosotros

Transport szczepionek - łańcuch chłodniczy 2-8°C i wymagania GDP

Transporte de vacunas: cómo mantener la cadena de frío entre 2 y 8 °C - SLAWA sp. z o.o.
31 julio 2026 No hay comentarios

Transport szczepionek - łańcuch chłodniczy 2-8°C i wymagania GDP

Łańcuch chłodniczy szczepionek to nieprzerwane utrzymanie właściwej temperatury od producenta, przez hurtownię i transport, aż do miejsca szczepienia. Dla większości szczepionek przechowywanych w lodówce ten zakres to 2-8°C. Jedno wyjście poza zakres może obniżyć skuteczność preparatu, a utraconej skuteczności nie da się przywrócić.

Dlaczego szczepionki wymagają temperatury 2-8°C

Szczepionki to produkty biologiczne wrażliwe na temperaturę. Według amerykańskiego CDC skuteczność szczepionki spada za każdym razem, gdy trafi ona w warunki spoza zalecanego zakresu - na dowolnym etapie łańcucha chłodniczego. Raz utraconej skuteczności nie da się odzyskać.

  • Zamrożenie - dla szczepionek przechowywanych w lodówce nawet jednorazowa ekspozycja na 0°C lub niższą temperaturę może całkowicie zniszczyć ich skuteczność. Co ważne, szczepionka inaktywowana po zamrożeniu nie musi wyglądać na zamrożoną - wygląd fiolki nic nie mówi o jej jakości.
  • Przegrzanie - temperatura powyżej zakresu również obniża skuteczność, dlatego liczy się zarówno wysokość odchylenia, jak i czas jego trwania.
  • Światło - część szczepionek (CDC wymienia m.in. szczepionki mRNA i większość szczepionek przeciw grypie) traci skuteczność pod wpływem światła, dlatego powinny zostać w oryginalnym opakowaniu.

Nie wszystkie szczepionki przechowuje się w 2-8°C. CDC podaje trzy typowe zakresy: lodówka 2-8°C, zamrażarka od -50 do -15°C oraz zamrażarka ultraniskich temperatur od -90 do -60°C. Wiążące są zawsze warunki podane przez producenta w charakterystyce produktu i na opakowaniu.

Typ przechowywania Zakres temperatury (wg CDC)
Lodówka (większość szczepionek) od 2°C do 8°C
Zamrażarka od -50°C do -15°C
Zamrażarka ultraniskich temperatur od -90°C do -60°C

Co mówią przepisy GDP o transporcie szczepionek

W Polsce transport produktów leczniczych, w tym szczepionek, opisują wymagania Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej (GDP) - rozporządzenie Ministra Zdrowia z 13 marca 2015 r. w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej. Rozdział 9 "Transport" wymaga m.in., aby:

  • temperatura podczas transportu była utrzymywana w granicach opisanych przez producenta lub wskazanych na opakowaniu zbiorczym,
  • można było wykazać, że produkt nie znajdował się w warunkach, które mogły pogorszyć jego jakość,
  • odchylenia, np. wahania temperatury, były niezwłocznie zgłaszane przedsiębiorcy i odbiorcy, a postępowanie z nimi opisywała osobna procedura,
  • sprzęt do monitorowania temperatury w pojazdach i kontenerach był konserwowany i kalibrowany co najmniej raz w roku,
  • w pojazdach o regulowanej temperaturze przeprowadzano mapowanie temperatury w reprezentatywnych warunkach, z uwzględnieniem wahań sezonowych,
  • na żądanie odbiorcy udostępniano dokumentację potwierdzającą zachowanie prawidłowej temperatury,
  • wkłady chłodzące w izolowanych pojemnikach nie stykały się bezpośrednio z produktem.

Ten ostatni punkt ma przy szczepionkach duże znaczenie praktyczne: zamrożony wkład położony bezpośrednio na opakowaniu może schłodzić je poniżej 0°C, mimo że średnia temperatura w pojemniku wygląda poprawnie. Szerzej o wymaganiach wobec przewoźnika piszemy w tekście o współpracy z przewoźnikiem GDP.

Transport szczepionek w chłodni z kontrolą temperatury 2-8°C

Jak przygotować transport szczepionek

GDP wymaga podejścia opartego na ocenie ryzyka, czyli zaplanowania przewozu pod konkretną trasę, porę roku i ilość towaru. W praktyce wybór sprowadza się do dwóch rozwiązań:

  1. Pojazd z zabudową chłodniczą i agregatem - utrzymuje zadaną temperaturę w całej przestrzeni ładunkowej. Wymaga mapowania temperatury i skalibrowanego sprzętu do monitorowania.
  2. Izolowane pojemniki z wkładami chłodzącymi - sprawdzają się przy mniejszych przesyłkach. Pojemniki muszą być zwalidowane, a personel przeszkolony w ich obsłudze, w tym w ustawieniach sezonowych i ponownym użyciu wkładów.

Niezależnie od rozwiązania przesyłce powinno towarzyszyć urządzenie rejestrujące temperaturę. CDC zaleca stosowanie cyfrowych rejestratorów danych (data loggerów) także podczas transportu szczepionek. W przeciwieństwie do termometru min/max rejestrator zapisuje wszystkie odczyty w ustalonych odstępach, więc pokazuje nie tylko, że doszło do odchylenia, ale też jak długo trwało.

Ważne są też proste nawyki: ładowanie towaru do wcześniej schłodzonej przestrzeni, ograniczanie czasu otwarcia drzwi i doręczenie przesyłki bezpośrednio do odbiorcy - GDP zabrania pozostawiania produktów leczniczych w innych pomieszczeniach niż wskazane przez odbiorcę. Więcej o kontroli temperatury w całym łańcuchu przeczytasz w przewodniku o logistyce chłodniczej w branży farmaceutycznej.

Odchylenie temperatury - co robić krok po kroku

Odchylenie (ekskursja temperaturowa) to każdy odczyt poza zakresem wskazanym przez producenta. Nie zawsze oznacza zniszczenie partii, ale zawsze wymaga działania. Na podstawie wymagań GDP i zaleceń CDC postępowanie wygląda tak:

  1. Odizoluj szczepionki i oznacz je jako niedopuszczone do użycia, ale ich nie wyrzucaj. Przenieś je do właściwych warunków.
  2. Odczytaj dane z rejestratora - ustal najniższą i najwyższą temperaturę oraz czas trwania odchylenia.
  3. Zgłoś zdarzenie nadawcy i odbiorcy. To producent, analizując wielkość i czas odchylenia oraz dane o stabilności, ocenia, czy szczepionka nadaje się do użycia.
  4. Udokumentuj zdarzenie - co się stało, kogo powiadomiono, jaka zapadła decyzja i co zmieniono, żeby sytuacja się nie powtórzyła.

Szczepionek przechowywanych w nieprawidłowej temperaturze nie należy podawać, dopóki producent lub właściwe służby nie potwierdzą, że są bezpieczne i skuteczne. Dlatego kompletny zapis temperatury z całej trasy jest tak ważny: bez niego producent nie ma podstaw do oceny i partia zwykle idzie do utylizacji.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze przewoźnika szczepionek

  • Czy działa zgodnie z wymaganiami GDP i ma pisemne procedury na wypadek odchyleń temperatury i awarii?
  • Czy sprzęt do monitorowania temperatury jest kalibrowany co najmniej raz w roku i czy pojazdy przeszły mapowanie temperatury?
  • Czy po dostawie otrzymasz zapis temperatury z całej trasy?
  • Czy towar jedzie bez przeładunków? Każdy przeładunek to dodatkowe otwarcie drzwi i ryzyko odchylenia.
  • Czy umowa z przewoźnikiem określa wymagania dotyczące transportu, jak przewiduje GDP?

Transport szczepionek z SLAWA

SLAWA sp. z o.o. ma certyfikat GDP i przewozi leki busami-chłodniami do 3,5 t, w zakresie od 0 do +8°C (oraz +15 do +25°C i -20 do -18°C), po Polsce i do 31 krajów Europy. Jeden ładunek jedzie jednym autem, bez przeładunków. Jeśli potrzebujesz przewozu szczepionek lub innych leków w kontrolowanej temperaturze - zobacz transporte farmacéutico oraz nasz poradnik o transporcie leków busem.

Najczęstsze pytania

Co to jest łańcuch chłodniczy szczepionek?

To ciągłe utrzymanie zalecanej temperatury szczepionki na każdym etapie - od producenta, przez magazyn i transport, do miejsca podania. Dla większości szczepionek oznacza to 2-8°C.

Co się dzieje, gdy szczepionka zostanie zamrożona?

Dla szczepionek przechowywanych w lodówce nawet jednorazowa ekspozycja na 0°C lub mniej może całkowicie zniszczyć ich skuteczność. Szczepionka może przy tym wyglądać normalnie, dlatego o jej dalszym użyciu decyduje producent na podstawie zapisu temperatury.

Jak udowodnić, że łańcuch chłodniczy nie został przerwany?

Dowodem jest zapis z rejestratora temperatury z całej trasy. Zgodnie z GDP dokumentację potwierdzającą zachowanie prawidłowej temperatury udostępnia się odbiorcy na jego żądanie.

Jak często trzeba kalibrować rejestratory temperatury w transporcie?

Wymagania GDP mówią, że sprzęt do monitorowania temperatury w pojazdach i kontenerach jest konserwowany i kalibrowany regularnie, co najmniej raz w roku.

Zapytaj o bezpłatną wycenę

Odpowiadamy w dniu roboczym. Bez zobowiązań.

PIB ISO OCP: 1 millón de euros Śledzenie GPS

Presupuesto de transporte gratuito

Odpowiadamy w dniu roboczym.
Sin compromiso.

Enviar consulta +48 733 806 806
PIB · ISO · OCP: 1 millón de euros · Śledzenie GPS
  • Lunes
    8:00 - 16:00
  • Martes
    8:00 - 16:00
  • Miércoles
    8:00 - 16:00
  • Jueves
    8:00 - 16:00
  • Viernes
    8:00 - 16:00
  • Sábado
    Cerrado
  • Domingo
    Cerrado
Especialista disponible +48 733 806 806