Om oss

SLAWA sp. z o.o. - Naszą misją jest zapewnienie najwyższej jakości usług transportowych, gwarantujących bezpieczeństwo i terminowość dostaw.

Kontakt oss

Świadectwo ATP - co to jest, klasy chłodni, kto wystawia i jak długo jest ważne

Świadectwo ATP – co to jest, klasy chłodni i kiedy jest wymagane - SLAWA sp. z o.o.
10 august 2026 Ingen kommentarer

Świadectwo ATP - co to jest, klasy chłodni, kto wystawia i jak długo jest ważne

Świadectwo ATP to dokument potwierdzający, że konkretny pojazd (lub nadwozie, naczepa, kontener) spełnia normy umowy ATP dla specjalnych środków transportu: izotermy, lodowni, chłodni albo pojazdu ogrzewanego. Jest wymagane w międzynarodowym przewozie drogowym i kolejowym mrożonek oraz wybranych artykułów schłodzonych, a kierowca musi mieć je przy sobie podczas kontroli. Świadectwo dla nowego pojazdu wydaje się maksymalnie na 6 lat, a potem przedłuża po kolejnych badaniach, każdorazowo najwyżej na 3 lata.

Umowa ATP - skąd się bierze świadectwo

ATP to skrót od francuskiej nazwy umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu do tych przewozów. Umowę sporządzono w Genewie 1 września 1970 r. pod egidą EKG ONZ, a Polska jest jej stroną. Aktualny polski tekst ogłoszono w Dzienniku Ustaw w 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1824).

Umowa reguluje trzy rzeczy:

  • jakie warunki techniczne musi spełniać pojazd, żeby mógł być oznaczony jako izoterma, lodownia, chłodnia lub pojazd ogrzewany,
  • jak te pojazdy się bada i jakie świadectwa oraz tabliczki ATP się dla nich wydaje,
  • w jakiej temperaturze trzeba przewozić poszczególne artykuły żywnościowe.

Każde państwo-strona uznaje świadectwa ATP wydane przez właściwe organy innych stron, więc pojazd zbadany w jednym kraju może jeździć z tym samym świadectwem po całej Europie.

Kiedy świadectwo ATP jest wymagane?

Zgodnie z art. 3 umowy ATP jej zasady stosuje się do przewozów drogowych i kolejowych (także na własny rachunek), gdy miejsce załadunku i rozładunku leżą w dwóch różnych państwach, a rozładunek odbywa się w państwie-stronie umowy. Dotyczy to dwóch grup towarów:

  • artykułów głęboko zamrożonych i zamrożonych (załącznik 2 umowy),
  • wybranych artykułów schłodzonych wymienionych w załączniku 3 - m.in. mięsa, drobiu, podrobów, dziczyzny, ryb, masła i mleka.

Umowa obejmuje też krótkie odcinki morskie (do 150 km), jeśli towar jedzie bez przeładunku w tym samym pojeździe. W polskiej ustawie o transporcie drogowym świadectwo ATP jest wymienione wśród dokumentów, które kierowca ma obowiązek mieć przy sobie i okazać na żądanie kontroli, a przewóz bez wymaganego świadectwa jest naruszeniem, za które grozi kara przy kontroli drogowej.

W przewozach wyłącznie krajowych umowa ATP formalnie nie obowiązuje - tu o warunkach przewozu mat decydują przepisy higieniczne. W praktyce odbiorcy, np. sieci handlowe, często i tak pytają o pojazd ze świadectwem ATP, bo to najprostszy dowód, że chłodnia utrzyma wymaganą temperaturę.

Temperatury przewozu według ATP - przykłady

Artykuł Maksymalna temperatura w czasie przewozu
Lody, koncentraty soków owocowych, mrożona śmietana -20°C
Ryby mrożone i głęboko mrożone, inne głęboko mrożone artykuły -18°C
Mięso (bez podrobów) +7°C
Masło +6°C
Drób, króliki, dziczyzna +4°C
Podroby +3°C

Pełna lista z wyjątkami jest w załącznikach 2 i 3 umowy. Szerzej o praktyce przewozu mrożonek piszemy w tekście transport mrożonek - temperatura, przepisy i przygotowanie towaru.

Samochód chłodnia przystosowany do przewozu żywności zgodnie z umową ATP

Klasy ATP - co oznaczają litery FRC, FNA i inne

Oznaczenie ATP (umieszczane na świadectwie i na tabliczce lub naklejce na pojeździe) składa się z liter. Pierwsza mówi, jaki to rodzaj środka transportu:

  • I - izoterma: tylko izolowane nadwozie, bez urządzenia chłodniczego,
  • R - lodownia: chłodzona np. lodem lub płytami eutektycznymi, bez agregatu,
  • F - chłodnia z mechanicznym urządzeniem chłodniczym (agregatem),
  • C - pojazd ogrzewany, który utrzymuje dodatnią temperaturę przy mrozie na zewnątrz.

Druga litera opisuje izolację nadwozia, mierzoną współczynnikiem przenikania ciepła K:

  • N - izolacja normalna: K nie większe niż 0,70 W/(m²·K),
  • R - izolacja wzmocniona: K nie większe niż 0,40 W/(m²·K).

Trzecia litera to klasa temperaturowa. Dla chłodni z agregatem (F) wygląda to tak:

Klasa Temperatura wewnątrz (przy temperaturze zewnętrznej +30°C) Do czego w praktyce
A dowolnie ustawiana od +12°C do 0°C towary schłodzone
B dowolnie ustawiana od +12°C do -10°C towary schłodzone i część mrożonych
C dowolnie ustawiana od +12°C do -20°C schłodzone i głęboko mrożone
D nie wyższa niż +2°C towary schłodzone
E nie wyższa niż -10°C mrożone
F nie wyższa niż -20°C głęboko mrożone, lody

Najczęściej spotykane oznaczenia to:

  • FRC - chłodnia z izolacją wzmocnioną, klasa C (od +12°C do -20°C). Jednym pojazdem można wozić i towar chłodzony, i głęboko mrożony, np. mięso i mrożonki.
  • FNA - chłodnia z izolacją normalną, klasa A (od +12°C do 0°C). Wystarcza do towarów schłodzonych, np. nabiału czy produktów świeżych, ale nie do mrożonek, bo do klas B, C, E i F potrzebna jest izolacja wzmocniona.
  • IN / IR - sama izoterma bez agregatu, z izolacją normalną lub wzmocnioną.

Kto wystawia świadectwo ATP w Polsce i jak wygląda badanie?

Zanim pojazd dostanie świadectwo, musi przejść badanie w stacji badawczej wyznaczonej dla ATP. Świadectwo wydaje organ właściwy w danym państwie na podstawie protokołu z badania. Aktualny wykaz organów wydających świadectwa i upoważnionych stacji badawczych w poszczególnych krajach publikuje EKG ONZ (UNECE). Przewoźnik umawia badanie pojazdu w takiej stacji, a świadectwo wydaje się na podstawie jej protokołu.

Badania są dwojakiego rodzaju:

  • badanie nowego nadwozia - pomiar współczynnika K (czyli jakości izolacji) i sprawności urządzenia chłodniczego; przy produkcji seryjnej może wystarczyć badanie egzemplarza wzorcowego i potwierdzenie zgodności z nim,
  • badanie okresowe pojazdu w eksploatacji - kontrola stanu izolacji, szczelności i tego, czy agregat nadal osiąga temperaturę wymaganą dla danej klasy.

Po pozytywnym wyniku pojazd dostaje świadectwo, a na nadwoziu umieszcza się tabliczkę lub naklejkę ATP z oznaczeniem klasy i datą ważności.

Jak długo ważne jest świadectwo ATP?

  • Nowy pojazd - świadectwo wydaje się maksymalnie na 6 lat.
  • Pojazd w eksploatacji - po badaniu okresowym świadectwo przedłuża się maksymalnie na 3 lata od daty badania i tak dalej, co kolejne badanie.

To okresy maksymalne - stacja może skrócić ważność, jeśli stan nadwozia lub agregatu budzi wątpliwości. Przy starszych nadwoziach badanie okresowe może obejmować dodatkowe pomiary, bo izolacja z czasem traci właściwości. Bez ważnego świadectwa pojazd nie może wykonywać przewozów objętych umową ATP.

Jak sprawdzić przewoźnika przed zleceniem transportu chłodniczego?

Jeśli zlecasz przewóz żywności za granicę, poproś przewoźnika o:

  • kopię świadectwa ATP dla konkretnego pojazdu - sprawdź numer rejestracyjny lub numer nadwozia, klasę i datę ważności,
  • potwierdzenie, że klasa pasuje do towaru - do mrożonek potrzebujesz klasy C, E lub F z izolacją wzmocnioną (np. FRC), do towarów schłodzonych wystarczy np. FNA,
  • informację, czy pojazd ma rejestrator temperatury, który zapisze przebieg temperatury w czasie całej trasy,
  • przy lekach - potwierdzenie zgodności z GDP (Dobrą Praktyką Dystrybucyjną), bo umowa ATP dotyczy tylko żywności.

Więcej o przygotowaniu towaru znajdziesz w artykule temperatura kontrolowana - jak przygotować się do transportu, a o kosztach w tekście stawki za kilometr chłodnią.

SLAWA wozi towary w kontrolowanej temperaturze busami-chłodniami do 3,5 t w zakresach od 0 do +8°C, od +15 do +25°C oraz jako mroźnie od -20 do -18°C. Jeśli potrzebujesz takiego przewozu w Polsce lub do Europy - zobacz kjøletransport lub międzynarodowy transport chłodniczy.

Najczęstsze pytania

Czym różni się klasa FRC od FNA?

FRC to chłodnia z izolacją wzmocnioną, która utrzymuje temperaturę od +12°C do -20°C, więc nadaje się do mrożonek. FNA ma izolację normalną i zakres od +12°C do 0°C, więc służy tylko do towarów schłodzonych.

Czy świadectwo ATP jest potrzebne w transporcie krajowym?

Umowa ATP dotyczy przewozów międzynarodowych, więc w czysto krajowym przewozie nie jest formalnie wymagana. Odbiorcy żywności często jednak oczekują pojazdu ze świadectwem ATP jako dowodu, że chłodnia utrzyma temperaturę.

Jak długo ważne jest świadectwo ATP?

Dla nowego pojazdu maksymalnie 6 lat. Potem po każdym pozytywnym badaniu okresowym świadectwo przedłuża się maksymalnie o 3 lata.

Czy świadectwo ATP dotyczy transportu leków?

Nie, umowa ATP obejmuje tylko artykuły żywnościowe. Przewóz leków reguluje GDP (Dobra Praktyka Dystrybucyjna), choć w praktyce używa się podobnych chłodni z rejestracją temperatury.

Gdzie w pojeździe widać, że ma świadectwo ATP?

Na nadwoziu umieszcza się tabliczkę lub naklejkę ATP z oznaczeniem klasy (np. FRC) i datą ważności. Samo świadectwo lub jego kopię kierowca wozi w kabinie i okazuje przy kontroli.

Zapytaj o bezpłatną wycenę

Odpowiadamy w dniu roboczym. Bez zobowiązań.

BNP ISO OCP 1 million € GPS-sporing
Spesialist tilgjengelig +48 733 806 806