Über uns

SLAWA sp. z o.o. - Naszą misją jest zapewnienie najwyższej jakości usług transportowych, gwarantujących bezpieczeństwo i terminowość dostaw.

Kontakt

Transport bimodalny - definicja, naczepa bimodalna i systemy przewozu naczep koleją

bimodaler Transport
12. Dezember 2024 Dominic Keine Kommentare

Transport bimodalny - definicja, naczepa bimodalna i systemy przewozu naczep koleją

Transport bimodalny to przewóz naczep drogowych koleją bez użycia klasycznych wagonów: specjalnie wzmocnioną naczepę bimodalną stawia się na wózkach kolejowych, a kolejne naczepy połączone wózkami tworzą skład pociągu. Ta sama naczepa jedzie więc po drodze za ciągnikiem siodłowym, a na dłuższym odcinku po torach - towar nie jest przeładowywany. W szerszym, potocznym znaczeniu "bimodalny" oznacza po prostu połączenie dwóch rodzajów transportu, najczęściej drogowego i kolejowego.

Naczepa bimodalna na wózkach kolejowych w składzie pociągu

Jak działa system bimodalny?

Najbardziej znanym przykładem jest amerykański system RoadRailer. Przebieg przewozu wygląda tak:

  1. Ciągnik siodłowy podwozi naczepę do terminala kolejowego.
  2. Naczepa wjeżdża na tor. Jej pneumatyczne zawieszenie podnosi ramę, kierowca cofa naczepę na wózek kolejowy i naczepa zostaje z nim zablokowana.
  3. Kolejne naczepy łączy się ze sobą przez wózki - każdy wózek ma z jednej strony siodło, a z drugiej płytę łączącą wpinaną w poprzednią naczepę.
  4. Na początku składu stoi wózek adapterowy ze standardowym sprzęgiem kolejowym, do którego podpina się lokomotywę.
  5. Na stacji docelowej naczepy zdejmuje się z wózków i ciągniki rozwożą je drogą do odbiorców.

W pierwszych wersjach (lata 50. XX wieku) koła kolejowe były zamontowane na stałe w naczepie. Dodatkowa masa okazała się głównym problemem, więc późniejsze generacje używają osobnych wózków, które zostają na terminalu.

Naczepa bimodalna - czym różni się od zwykłej?

Naczepa bimodalna wygląda podobnie do zwykłej naczepy, ale jej rama musi przenieść obciążenia z jazdy w pociągu. W systemie, w którym naczepy łączy się z wózkami na końcach, ramy muszą być specjalnie wzmocnione, żeby nie uginały się pod ładunkiem w czasie jazdy po torach. Naczepa ma też punkty podparcia i mocowania dopasowane do adapterów wózka.

Polski zestaw bimodalny opracowany w Instytucie Pojazdów Szynowych "Tabor" w Poznaniu składa się z czterech elementów:

  • wózków bimodalnych (kolejowych),
  • adapterów końcowych,
  • adapterów środkowych,
  • naczep bimodalnych.

Instytut w latach 1993-2013 zaprojektował i zbudował prototypy dwóch takich systemów, przeszły one badania stacjonarne i jezdne. Nie weszły jednak do regularnej eksploatacji.

Schemat połączenia naczepy bimodalnej z wózkiem kolejowym

Wagon bimodalny - czy taki istnieje?

W ścisłym znaczeniu transport bimodalny nie potrzebuje wagonu - jego rolę przejmuje sama naczepa postawiona na wózkach. Określenie "wagon bimodalny" jest jednak często używane potocznie dla wagonów, które pozwalają przewozić naczepy lub całe ciężarówki koleją. Najważniejsze z nich opisujemy niżej.

Systemy przewozu naczep koleją - porównanie

System Co jedzie koleją Jak odbywa się załadunek
Bimodalny (np. RoadRailer) sama naczepa, bez wagonu naczepa stawiana na wózkach kolejowych
Ruchoma droga (RoLa, Rollende Landstraße) cała ciężarówka: ciągnik z naczepą lub samochód z przyczepą pojazdy wjeżdżają na wagony niskopodwoziowe
Modalohr naczepa na wagonie wagon z obrotową platformą, załadunek poziomy w specjalnym terminalu
Flexiwaggon ciężarówka lub naczepa na wagonie wagon z wbudowanym mechanizmem, pojazd wjeżdża o własnym napędzie
Piggyback (system "na barana") naczepa lub nadwozie wymienne na wagonie jednostka odłączana od ciężarówki i przenoszona na pojazd szynowy

Jeśli pytanie brzmi, który system pozwala przewozić koleją naczepę razem z ciągnikiem siodłowym - chodzi o ruchomą drogę (RoLa). Przykładowo przez przełęcz Brenner w Alpach kursują pociągi RoLa, na których jadą całe ciężarówki.

Transport "na barana" - co to znaczy?

"Na barana" to polskie określenie techniki piggyback (niem. Huckepack): pojazd drogowy albo jego część jedzie "na plecach" wagonu kolejowego. Polskie materiały edukacyjne wyróżniają tu trzy techniki: przewóz całych zestawów samochodowych na wagonach niskopodłogowych, przewóz samych naczep oraz przewóz nadwozi wymiennych. Transport bimodalny różni się tym, że naczepa nie stoi na wagonie, tylko sama staje się częścią składu.

Transport bimodalny a intermodalny, kombinowany i multimodalny

Pojęcia te często się mieszają. Według terminologii przyjętej przez UNECE, Europejską Konferencję Ministrów Transportu i Komisję Europejską (stosowanej m.in. przez Agencję Kolejową UE):

  • Multimodaler Verkehr - przewóz towarów co najmniej dwoma różnymi rodzajami transportu.
  • Intermodaler Verkehr - przewóz w tej samej jednostce ładunkowej lub pojeździe drogowym, kolejno różnymi rodzajami transportu, bez przeładunku samego towaru przy ich zmianie.
  • Kombinierter Verkehr - transport intermodalny, w którym główna część trasy odbywa się koleją, drogą wodną śródlądową lub morzem, a odcinki drogowe na początku i końcu są możliwie krótkie.

Transport bimodalny jest więc odmianą transportu intermodalnego i kombinowanego: jednostką ładunkową jest sama naczepa, a towar nie jest przeładowywany. Wyróżnia go to, że do przewozu koleją nie potrzeba wagonów ani dźwigów w terminalu.

Zalety i ograniczenia transportu bimodalnego

Vorteile

  • Brak przeładunku towaru - ładunek przez całą trasę zostaje w tej samej naczepie.
  • Mniejsze zużycie energii na odcinku kolejowym - opory toczenia stalowych kół po szynach są mniejsze niż opon po drodze.
  • Lżejszy skład - wózek jest znacznie lżejszy niż wagon platforma, więc pociąg waży mniej.
  • Bez dźwigów i suwnic - naczepa wjeżdża na wózek sama, nie trzeba jej podnosić na wagon.

Ograniczenia

  • Specjalne naczepy - wzmocniona rama zwiększa masę i koszt naczepy, a zwykłych naczep nie da się tak przewieźć.
  • Mała skala - system wymaga parku wózków i dedykowanych połączeń. Najdłużej działająca usługa RoadRailer, Triple Crown w USA, zakończyła działalność 25 sierpnia 2024 r. i przeszła na kontenery.
  • Niewiele wdrożeń w Europie - w Polsce system pozostał na etapie prototypów.

Gdzie stosowano transport bimodalny?

  • USA - RoadRailery Chesapeake & Ohio z 1955 r., później usługi Conrail i Triple Crown (Norfolk Southern); od 1991 r. koncepcję rozwijał Wabash National.
  • Vereinigtes Königreich - British Rail testowała RoadRailery w 1964 r.
  • Australia - połączenie Adelajda-Perth od 1993 r.
  • Polen - prototypy IPS "Tabor" w ramach projektu "System transportu naczep drogowych na wózkach kolejowych w kombinowanym ruchu kolejowo-drogowym".

Krótsze trasy i mniejsze ładunki

Transport bimodalny opłaca się przy pełnych naczepach na długich, regularnych trasach. Gdy ładunek mieści się w kilku paletach albo liczy się czas dostawy, prostszy jest przewóz drogowy jednym autem od drzwi do drzwi. SLAWA realizuje takie przewozy busami i autami dostawczymi do 3,5 t, bez przeładunków, po Polsce i do 31 krajów Europy - zobacz internationaler Verkehr.

Najczęstsze pytania

Transport bimodalny - co to jest w skrócie?

To przewóz naczep drogowych koleją, w którym naczepę stawia się bezpośrednio na wózkach kolejowych zamiast na wagonie. Ta sama naczepa jedzie drogą i torami, bez przeładunku towaru.

Czym jest naczepa bimodalna?

To naczepa ze wzmocnioną ramą i punktami mocowania do wózków kolejowych. Po drodze ciągnie ją zwykły ciągnik siodłowy, a na torach staje się elementem składu pociągu.

Czym różni się transport bimodalny od intermodalnego?

Transport bimodalny jest odmianą intermodalnego. W intermodalnym jednostka ładunkowa (kontener, naczepa, nadwozie wymienne) zwykle jedzie na wagonie, a w bimodalnym naczepa sama tworzy skład na wózkach kolejowych.

Który system pozwala przewozić koleją naczepę razem z ciągnikiem?

To ruchoma droga (RoLa, Rollende Landstraße). Całe ciężarówki wjeżdżają na wagony niskopodwoziowe i jadą pociągiem, np. przez Alpy.

Czy transport bimodalny działa w Polsce?

Instytut Pojazdów Szynowych "Tabor" zbudował i przebadał prototypy polskiego systemu bimodalnego, ale nie wszedł on do regularnej eksploatacji.

Zapytaj o bezpłatną wycenę

Odpowiadamy w dniu roboczym. Bez zobowiązań.

BIP ISO OCP 1 Mio. € Śledzenie GPS
Fachkraft verfügbar +48 733 806 806