Über uns

SLAWA sp. z o.o. - Naszą misją jest zapewnienie najwyższej jakości usług transportowych, gwarantujących bezpieczeństwo i terminowość dostaw.

Kontakt

Transport intermodalny - definicja, rodzaje, różnice wobec multimodalnego i kombinowanego

Intermodaler Verkehr
10. Dezember 2024 Dominic Keine Kommentare

Transport intermodalny - definicja, rodzaje, różnice wobec multimodalnego i kombinowanego

Transport intermodalny to przewóz towarów w jednej i tej samej jednostce ładunkowej (kontenerze, nadwoziu wymiennym, naczepie) lub w pojeździe drogowym, z użyciem kolejno co najmniej dwóch gałęzi transportu - np. ciężarówki, pociągu i statku - bez przeładowywania samego towaru przy zmianie środka transportu. Przeładowuje się całą jednostkę ładunkową, a towar w środku pozostaje nienaruszony od nadawcy do odbiorcy.

Definicja transportu intermodalnego

Definicję opisaną wyżej stosują m.in. słownik terminologii transportu kombinowanego przygotowany wspólnie przez EKG ONZ (UNECE), ECMT i Komisję Europejską oraz glosariusz Agencji Kolejowej Unii Europejskiej (ERA). Kluczowe są w niej dwa warunki:

  • co najmniej dwie gałęzie transportu użyte jedna po drugiej (drogowy, kolejowy, morski, żegluga śródlądowa, rzadziej lotniczy),
  • brak przeładunku samego towaru - zmienia się środek transportu, ale nie opakowanie, w którym towar jedzie.

Przykład: kontener z AGD jedzie ciężarówką z fabryki do terminalu kolejowego, pociągiem do terminalu w innym kraju, a stamtąd znów ciężarówką do centrum dystrybucyjnego. Kontener otwiera dopiero odbiorca.

Jednostki ładunkowe w transporcie intermodalnym

Jednostka Opis Gdzie się sprawdza
Kontener (np. 20 i 40 stóp) stalowa skrzynia o znormalizowanych wymiarach, z narożami do podnoszenia suwnicą morze, kolej i droga - najbardziej uniwersalna jednostka
Nadwozie wymienne skrzynia ładunkowa odłączana od podwozia ciężarówki, zwykle lżejsza od kontenera przewozy drogowo-kolejowe w Europie
Naczepa siodłowa naczepa przystosowana do podnoszenia (z uchwytami) lub do załadunku poziomego na specjalne wagony przewozy drogowo-kolejowe, promy
Cały pojazd drogowy ciężarówka z naczepą wjeżdża na wagon lub prom tzw. ruchoma droga (RoLa), promy ro-ro

Kontenery w terminalu transportu intermodalnego

Jak wygląda przewóz intermodalny krok po kroku

  1. Pierwsza mila - ciężarówka odbiera załadowany kontener lub naczepę od nadawcy i dowozi do terminalu.
  2. Przeładunek w terminalu - suwnica lub wózek wysokiego składowania przekłada jednostkę na wagon albo statek. Czasem jednostka czeka na placu na swój pociąg.
  3. Główny odcinek - najdłuższą część trasy jednostka pokonuje koleją, statkiem lub barką.
  4. Przeładunek w terminalu docelowym - jednostka trafia z powrotem na podwozie drogowe.
  5. Ostatnia mila - ciężarówka dowozi jednostkę do odbiorcy, który ją rozładowuje.

Najważniejszym miejscem w tym procesie są terminale przeładunkowe - od ich lokalizacji i przepustowości zależy, czy przewóz intermodalny w ogóle ma sens na danej trasie.

Transport intermodalny, multimodalny i kombinowany - różnice

Te trzy pojęcia często używane są zamiennie, ale oznaczają co innego:

Multimodalny Intermodalny Kombinowany
Ile gałęzi transportu co najmniej dwie co najmniej dwie co najmniej dwie
Czy towar jest przeładowywany może być nie - przeładowuje się całą jednostkę nie - przeładowuje się całą jednostkę
Dodatkowy warunek brak (pojęcie najszersze) jedna jednostka ładunkowa lub pojazd przez całą trasę większość trasy koleją, żeglugą śródlądową lub morską, odcinki drogowe możliwie krótkie
Przykład paleta jedzie ciężarówką na lotnisko, tam jest przepakowana do kontenera lotniczego kontener: ciężarówka - pociąg - ciężarówka naczepa jedzie 800 km pociągiem, a do terminalu i z terminalu po kilkadziesiąt km drogą

Najprościej: każdy transport kombinowany jest intermodalny, a każdy intermodalny jest multimodalny - ale nie odwrotnie. W praktyce handlowej o przewozie multimodalnym mówi się też wtedy, gdy cały przewóz różnymi środkami transportu odbywa się na podstawie jednej umowy i jednego dokumentu, a odpowiada za niego jeden operator.

W prawie UE transport kombinowany definiuje dyrektywa 92/106/EWG: odcinek kolejowy, śródlądowy lub morski musi przekraczać 100 km w linii prostej, a początkowy lub końcowy odcinek drogowy - przy przewozie koleją - prowadzi do najbliższej odpowiedniej stacji kolejowej, a przy przewozie wodnym nie przekracza 150 km w linii prostej od portu. Więcej o tym piszemy we wpisie transport kombinowany - co to jest.

Rodzaje transportu intermodalnego

  • Drogowo-kolejowy - najczęstszy w Europie. Kontenery, nadwozia wymienne lub naczepy jadą pociągiem między terminalami, a ciężarówki obsługują tylko dowóz i odbiór.
  • Morsko-drogowy i morsko-kolejowy - kontenery ze statków przeładowuje się w porcie na pociągi lub ciężarówki. Tak trafia do Europy większość towarów z Azji.
  • Promowy (ro-ro) - naczepa lub cała ciężarówka wjeżdża na prom, np. na trasach przez Bałtyk.
  • Ruchoma droga (RoLa) - cała ciężarówka z naczepą wjeżdża na niskopodłogowy wagon, a kierowca podróżuje tym samym pociągiem.

Zalety i wady transportu intermodalnego

Vorteile

  • Niższy koszt na długich trasach - jeden pociąg zastępuje wiele ciężarówek na głównym odcinku.
  • Mniejsza emisja CO2 na tonokilometr niż przy przewozie wyłącznie drogowym, bo większość trasy przejmuje kolej lub statek.
  • Bezpieczeństwo towaru - zamknięta jednostka nie jest otwierana po drodze, więc mniejsze ryzyko uszkodzeń i kradzieży.
  • Mniejsza zależność od kierowców - ciężarówki pracują tylko na krótkich odcinkach.

Benachteiligungen

  • Dłuższy czas przewozu - przeładunki i oczekiwanie na pociąg według rozkładu wydłużają przewóz.
  • Zależność od infrastruktury - trzeba mieć terminal w rozsądnej odległości od nadawcy i odbiorcy.
  • Mała elastyczność - pociągi kursują według rozkładu, trudniej zmienić termin czy trasę.
  • Nieopłacalny na krótkich trasach i przy małych ładunkach - koszt dowozu do terminalu i przeładunków zjada oszczędności.

Transport intermodalny w Polsce

Polskie terminale intermodalne leżą głównie przy portach morskich (Gdańsk, Gdynia, Szczecin-Świnoujście), w dużych centrach logistycznych (Śląsk, okolice Łodzi, Poznania i Warszawy) oraz przy przejściach granicznych na wschodzie, gdzie przeładowuje się kontenery między torami o różnej szerokości. Według danych Urzędu Transportu Kolejowego w 2024 r. pociągami intermodalnymi przewieziono w Polsce około 2,72 mln TEU (TEU to umowna jednostka odpowiadająca kontenerowi 20-stopowemu), o 11,6% więcej niż rok wcześniej.

Kiedy transport intermodalny się opłaca, a kiedy nie

Transport intermodalny ma sens przy pełnych kontenerach lub naczepach, regularnych przewozach i trasach rzędu kilkuset kilometrów i więcej, gdy na obu końcach są terminale. Przy mniejszych przesyłkach - kilku paletach, pilnych dostawach, towarach w kontrolowanej temperaturze na trasach krajowych i europejskich - zwykle szybszy i prostszy jest bezpośredni przewóz drogowy jednym pojazdem, bez przeładunków.

W takich przypadkach SLAWA wozi ładunki busami i autami dostawczymi do 3,5 t - jeden ładunek, jedno auto, bez przeładunków - w Polsce i do 31 krajów Europy. Zobacz internationaler Verkehr lub transport palet.

Najczęstsze pytania

Czym różni się transport intermodalny od multimodalnego?

W transporcie intermodalnym towar przez całą trasę jedzie w tej samej jednostce ładunkowej (np. kontenerze) i nie jest przeładowywany. Transport multimodalny to szersze pojęcie - wystarczy użycie co najmniej dwóch gałęzi transportu, a towar może być po drodze przepakowany.

Czym różni się transport intermodalny od kombinowanego?

Transport kombinowany to odmiana intermodalnego, w której większość trasy przypada na kolej, żeglugę śródlądową lub morską, a odcinki drogowe na początku i końcu są możliwie krótkie.

Jakie są przykłady transportu intermodalnego?

Kontener jadący ze statku w porcie koleją do terminalu w głębi kraju i dalej ciężarówką do odbiorcy, naczepa przewożona pociągiem między terminalami albo ciężarówka wjeżdżająca na prom.

Jakie są wady transportu intermodalnego?

Dłuższy czas przewozu przez przeładunki i rozkład pociągów, zależność od terminali oraz brak opłacalności na krótkich trasach i przy małych ładunkach.

Zapytaj o bezpłatną wycenę

Odpowiadamy w dniu roboczym. Bez zobowiązań.

BIP ISO OCP 1 Mio. € Śledzenie GPS
Fachkraft verfügbar +48 733 806 806