Om oss

SLAWA sp. z o.o. - Naszą misją jest zapewnienie najwyższej jakości usług transportowych, gwarantujących bezpieczeństwo i terminowość dostaw.

Kontakt oss

Transport bez licencji - kiedy jest legalny, a kiedy grozi kara

Gemini_Generated_Image_p8ygkrp8ygkrp8yg

Transport bez licencji - kiedy jest legalny, a kiedy grozi kara

Transport bez licencji jest legalny w kilku przypadkach: przy krajowym przewozie rzeczy busem lub autem dostawczym o DMC do 3,5 t, przy przewozie rzeczy pojazdem do 2,5 t (także za granicę) oraz przy przewozie własnych towarów na potrzeby własnej firmy. Przewóz okazjonalny to w przepisach przewóz osób - jeśli jest wykonywany zarobkowo, zawsze wymaga licencji albo zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Za wykonywanie transportu bez wymaganego dokumentu grozi kara 12 000 zł.

Poniżej wyjaśniamy, co mówi ustawa o transporcie drogowym (stan prawny na listopad 2026 r.), czym różni się licencja od zezwolenia i co zmieniło się dla busów w transporcie międzynarodowym.

Licencja czy zezwolenie - najpierw słowniczek

W języku potocznym "licencja transportowa" oznacza każde uprawnienie do przewozów. W przepisach są to dwa różne dokumenty:

  • Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego - podstawowe uprawnienie do zarobkowego przewozu rzeczy pojazdami powyżej 3,5 t i przewozu osób autobusami. Wydaje je starosta, w transporcie międzynarodowym razem z nim potrzebna jest licencja wspólnotowa (wydaje ją Główny Inspektorat Transportu Drogowego, GITD).
  • Lisens (w węższym znaczeniu) - wymagana m.in. przy krajowym przewozie osób samochodem osobowym, pojazdem na 7-9 osób z kierowcą i taksówką oraz przy pośrednictwie w przewozie rzeczy lub osób (art. 5b ustawy).

Oba dokumenty wymagają spełnienia warunków, m.in. dobrej reputacji, zdolności finansowej i certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem.

Przewóz okazjonalny bez licencji - czy to możliwe?

Ustawa definiuje przewóz okazjonalny jako przewóz osób, który nie jest przewozem regularnym, regularnym specjalnym ani wahadłowym (art. 4 pkt 11). Chodzi więc o przewozy grup na zamówienie: wycieczki, dowóz gości na wesele, transfery na lotnisko. Słowo "okazjonalny" nie oznacza "od czasu do czasu" i nie daje zwolnienia z obowiązku posiadania uprawnień.

Zarobkowy przewóz okazjonalny wymaga:

  • zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego - gdy przewóz odbywa się autobusem,
  • licencji - gdy przewóz odbywa się samochodem osobowym albo pojazdem przeznaczonym do przewozu od 7 do 9 osób łącznie z kierowcą.

Co do zasady przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a). Samochodem osobowym jest to dopuszczalne tylko w wyjątkach opisanych w art. 18 ust. 4b. Osoba, która za pieniądze wozi grupy własnym busem osobowym bez licencji, wykonuje transport bez wymaganego uprawnienia i ryzykuje karę 12 000 zł.

Kiedy transport rzeczy nie wymaga licencji

Przy przewozie towarów decyduje dopuszczalna masa całkowita (DMC) pojazdu i to, czy przewóz jest krajowy, czy międzynarodowy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jej przepisów nie stosuje się m.in. do przewozu:

  • pojazdami o DMC do 3,5 t w krajowym transporcie rzeczy, jeśli przedsiębiorca wykonuje wyłącznie przewozy krajowe,
  • pojazdami o DMC do 3,5 t w niezarobkowym przewozie rzeczy (na potrzeby własne),
  • pojazdami o DMC do 2,5 t w transporcie drogowym rzeczy - bez względu na to, czy przewóz jest krajowy, czy międzynarodowy.
Rodzaj przewozu Kjøretøy Czy potrzebna licencja lub zezwolenie?
Zarobkowy przewóz rzeczy po Polsce bus lub dostawczak do 3,5 t DMC Nie (gdy firma wozi tylko po Polsce)
Zarobkowy przewóz rzeczy za granicę do 2,5 t DMC Nie
Zarobkowy przewóz rzeczy za granicę (w UE) powyżej 2,5 t do 3,5 t DMC Tak - zezwolenie i licencja wspólnotowa (od 21.05.2022)
Zarobkowy przewóz rzeczy powyżej 3,5 t DMC Tak - zezwolenie, za granicą także licencja wspólnotowa
Przewóz rzeczy na potrzeby własne do 3,5 t DMC Nie
Przewóz rzeczy na potrzeby własne powyżej 3,5 t DMC Zaświadczenie (starosta - kraj, GITD - za granicę)
Zarobkowy przewóz osób (w tym okazjonalny) auto osobowe, 7-9 osób, taxi Tak - licencja
Zarobkowy przewóz osób (w tym okazjonalny) autobus Tak - zezwolenie

Transport międzynarodowy busem 2,5-3,5 t - zmiana z 2022 roku

Pakiet Mobilności objął przepisami także lekkie pojazdy. Od 21 maja 2022 r. przedsiębiorca, który zarobkowo przewozi rzeczy za granicę pojazdem o DMC powyżej 2,5 t i do 3,5 t na terenie UE, musi mieć zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencję wspólnotową. Wymaga to m.in.:

  • certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem,
  • wykazania zdolności finansowej - dla lekkich pojazdów 1800 euro na pierwszy pojazd i 900 euro na każdy kolejny,
  • bazy eksploatacyjnej i dobrej reputacji.

Od 1 lipca 2026 r. busy o DMC powyżej 2,5 t w zarobkowym transporcie międzynarodowym muszą też mieć inteligentny tachograf drugiej generacji (G2V2), a kierowców obowiązują unijne normy czasu jazdy i odpoczynku, w tym zasady pauzy weekendowej. W przewozach wyłącznie krajowych busem do 3,5 t tachograf nie jest wymagany.

Transport na potrzeby własne

Przewóz na potrzeby własne (ustawa nazywa go niezarobkowym przewozem drogowym) to przewóz, za który firma nie bierze zapłaty i który jest działalnością pomocniczą wobec jej głównej działalności. Przykłady: piekarnia rozwożąca własne pieczywo do sklepów, stolarz dowożący wykonane przez siebie meble, firma budowlana wożąca własne materiały na plac budowy.

Warunki z art. 4 pkt 4 ustawy (w skrócie):

  • przewóz jest nieodpłatny i pomocniczy wobec podstawowej działalności firmy,
  • pojazd prowadzi przedsiębiorca lub jego pracownik,
  • firma ma tytuł prawny do pojazdu (własność, leasing, najem),
  • przewożone rzeczy należą do firmy albo są przez nią sprzedawane, kupowane, produkowane, przetwarzane lub naprawiane.

Pojazdem do 3,5 t DMC przewóz na potrzeby własne nie wymaga żadnego dokumentu. Przy pojazdach cięższych potrzebne jest zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne - na przewozy krajowe wydaje je starosta, na międzynarodowe GITD.

Najczęstszy błąd to przewożenie "przy okazji" cudzego towaru za opłatą. Jeśli piekarz zawiezie za pieniądze paczkę innej firmy, nie jest to już przewóz na potrzeby własne, tylko transport zarobkowy - i obowiązują go wszystkie zasady opisane wyżej.

Kary za transport bez wymaganej licencji

Kary nakłada Inspekcja Transportu Drogowego, a kwoty za poszczególne naruszenia są określone na sztywno w załączniku nr 3 do ustawy.

  • 12 000 zł - za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo bez wymaganej licencji (także licencji wspólnotowej).
  • do 12 000 zł - to także górna granica sumy kar za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej (art. 92a ust. 3). Przy kontroli w siedzibie firmy limity są wyższe.
  • Kara dla zleceniodawcy - przepisy o karach stosuje się również do spedytora, nadawcy i odbiorcy, jeśli wiedzieli albo powinni byli wiedzieć, że przewóz narusza przepisy (art. 92a ust. 11).

Dla firmy zlecającej transport wniosek jest prosty: przy przewozie za granicę busem powyżej 2,5 t warto poprosić przewoźnika o kopię licencji wspólnotowej i sprawdzić, czy pojazd ma tachograf.

Co zamiast transportu bez uprawnień

Jeśli transport nie jest główną działalnością firmy, a przewozy zdarzają się nieregularnie, zwykle prościej jest zlecić je przewoźnikowi, który ma wymagane uprawnienia, niż samodzielnie zdobywać zezwolenie. Przy stałych, częstych przewozach własnym pojazdem powyżej 3,5 t albo przy wożeniu cudzych towarów busem za granicę trzeba uzyskać zezwolenie i licencję. Listę dokumentów i opłat podaje starostwo właściwe dla siedziby firmy (zezwolenie) oraz GITD (licencja wspólnotowa).

SLAWA wykonuje przewozy busami i autami dostawczymi do 3,5 t, z ubezpieczeniem OCP do 1 mln euro. Jeśli wysyłasz towar za granicę, zobacz transport międzynarodowy busem do 3,5 t, a przy przewozach po Polsce - transport krajowy busem.

Najczęstsze pytania

Czy przewóz okazjonalny można wykonywać bez licencji?

Nie, jeśli jest wykonywany zarobkowo. Przewóz okazjonalny to przewóz osób - samochodem osobowym lub pojazdem na 7-9 osób wymaga licencji, a autobusem zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Czy busem do 3,5 t można wozić towary bez licencji?

Tak, jeśli firma wykonuje wyłącznie przewozy krajowe. Przy przewozach za granicę licencja wspólnotowa i zezwolenie są wymagane dla pojazdów o DMC powyżej 2,5 t (od 21 maja 2022 r.).

Ile wynosi kara za transport bez licencji?

Za wykonywanie transportu bez wymaganego zezwolenia lub licencji kara wynosi 12 000 zł. Ukarany może zostać także zleceniodawca, jeśli wiedział lub powinien był wiedzieć o naruszeniu.

Czy na przewóz na potrzeby własne trzeba mieć zaświadczenie?

Przy pojazdach o DMC do 3,5 t nie. Przy cięższych pojazdach potrzebne jest zaświadczenie - na przewozy krajowe od starosty, na międzynarodowe od GITD.

Czy auto do 2,5 t może jeździć za granicę bez licencji?

Tak. Do transportu rzeczy pojazdami o DMC do 2,5 t ustawy o transporcie drogowym się nie stosuje, więc licencja wspólnotowa nie jest potrzebna, pod warunkiem że DMC w dowodzie rejestracyjnym rzeczywiście nie przekracza 2,5 t.

Zapytaj o bezpłatną wycenę

Odpowiadamy w dniu roboczym. Bez zobowiązań.

BNP ISO OCP 1 million € GPS-sporing
Spesialist tilgjengelig +48 733 806 806