Quiénes somos

SLAWA sp. z o.o. - Naszą misją jest zapewnienie najwyższej jakości usług transportowych, gwarantujących bezpieczeństwo i terminowość dostaw.

Póngase en contacto con nosotros

Czego nie reguluje międzynarodowa umowa CMR? Wyłączenia z konwencji CMR

cmr.png
20 de enero de 2025 Dominic No hay comentarios

Czego nie reguluje międzynarodowa umowa CMR? Wyłączenia z konwencji CMR

Międzynarodowa umowa CMR (Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów) reguluje wyłącznie samą umowę przewozu: list przewozowy, obowiązki nadawcy i przewoźnika, odpowiedzialność za szkody, reklamacje i przedawnienie. Nie reguluje m.in. czasu pracy kierowców, licencji przewoźników, wymagań technicznych pojazdów, cen frachtu ani procedur celnych. Zgodnie z art. 1 ust. 4 konwencji nie obejmuje też trzech rodzajów przewozów: przesyłek pocztowych przewożonych według międzynarodowych konwencji pocztowych, przewozu zwłok i przewozu rzeczy przy przeprowadzce (mienia przesiedleńczego).

Poniżej wyjaśniamy, kiedy konwencja w ogóle ma zastosowanie, jakie przewozy są z niej wyłączone i jakie przepisy obowiązują w sprawach, o których CMR milczy. Jeśli dopiero zaczynasz temat, najpierw przeczytaj, co oznacza CMR i jak wygląda międzynarodowy list przewozowy.

Kiedy konwencja CMR ma zastosowanie?

Konwencję podpisano w Genewie 19 maja 1956 r., a w Polsce ogłoszono ją w Dzienniku Ustaw z 1962 r. (Nr 49, poz. 238). Według art. 1 ust. 1 stosuje się ją do każdej umowy o przewóz towarów drogą, gdy spełnione są łącznie trzy warunki:

  • przewóz jest odpłatny (za wynagrodzeniem),
  • odbywa się pojazdami drogowymi - samochodami, ciągnikami siodłowymi, przyczepami lub naczepami,
  • miejsce przyjęcia towaru i miejsce dostawy wskazane w umowie leżą w dwóch różnych państwach, z których co najmniej jedno jest stroną konwencji.

Nie ma znaczenia, gdzie mają siedzibę strony ani jakiej są narodowości. Z tego wynika, że CMR nie obejmuje przewozu krajowego (np. z Krakowa do Gdańska) ani przewozu nieodpłatnego. Przewóz krajowy w Polsce regulują ustawa Prawo przewozowe i Kodeks cywilny.

Konwencja działa też wtedy, gdy pojazd z towarem jedzie część trasy promem lub koleją, a towaru nie wyładowuje się z pojazdu (art. 2). Wtedy CMR obejmuje cały przewóz, choć za szkody powstałe wyłącznie na promie czy kolei odpowiedzialność może być oceniana według przepisów dla tamtego środka transportu. Przewozy kolejowe jako takie mają osobny dokument - list przewozowy CIM.

Jakich przewozów nie obejmuje konwencja CMR?

Art. 1 ust. 4 konwencji wprost wyłącza trzy rodzaje przewozów, nawet jeśli spełniają wszystkie warunki z art. 1 ust. 1:

Wyłączenie (art. 1 ust. 4) Co to znaczy w praktyce
a) przewozy wykonywane na podstawie międzynarodowych konwencji pocztowych Przesyłki pocztowe wysyłane w ramach międzynarodowego obrotu pocztowego podlegają przepisom pocztowym, a nie CMR.
b) przewozy zwłok Przewóz zwłok podlega odrębnym przepisom, a nie CMR.
c) przewozy rzeczy przesiedlenia (w angielskiej wersji: furniture removal) Przeprowadzka, czyli przewóz mebli i wyposażenia domu przy zmianie miejsca zamieszkania (mienie przesiedleńcze).

To dlatego w popularnym pytaniu testowym "Jakich przewozów nie obejmuje konwencja CMR? a) mienia przesiedleńczego, b) produktów żywnościowych, c) urządzeń elektronicznych" poprawna odpowiedź to a). Żywność i elektronika przewożone odpłatnie między dwoma krajami podlegają CMR na zwykłych zasadach.

Przy przeprowadzce zagranicznej odpowiedzialność przewoźnika ustala się więc według umowy stron i prawa właściwego dla tej umowy, a nie według limitów CMR. Warto przed wyjazdem sprawdzić w umowie, na jaką kwotę i za jakie szkody odpowiada firma przeprowadzkowa.

Druk międzynarodowego listu przewozowego CMR

Czego nie reguluje międzynarodowa umowa CMR?

Konwencja dotyczy stosunków między nadawcą, przewoźnikiem i odbiorcą. Wszystko, co wykracza poza samą umowę przewozu, regulują inne przepisy - krajowe, unijne lub inne umowy międzynarodowe.

Obszar Czy reguluje CMR? Gdzie szukać przepisów
Czas pracy i odpoczynku kierowców Nie Rozporządzenie (WE) nr 561/2006, w Polsce ustawa o czasie pracy kierowców
Licencje i zezwolenia na wykonywanie przewozów Nie W Polsce ustawa o transporcie drogowym (zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencja)
Wymagania techniczne i wyposażenie pojazdów Nie Odrębne przepisy o ruchu drogowym i warunkach technicznych pojazdów
Transporte de mercancías peligrosas Nie Umowa ADR (Genewa, 30 września 1957 r.)
Przewóz szybko psującej się żywności w kontrolowanej temperaturze Nie Umowa ATP (Genewa, 1 września 1970 r.)
Wysokość frachtu i terminy płatności Nie (opłaty związane z przewozem wpisuje się tylko do listu przewozowego - art. 6) Umowa stron, prawo właściwe dla umowy
Procedury celne Nie (CMR mówi tylko, że nadawca dołącza dokumenty potrzebne do formalności celnych i odpowiada za ich braki - art. 11) Przepisy celne, Konwencja TIR
Umowa spedycji (zlecenie organizacji przewozu) Nie W Polsce Kodeks cywilny (art. 794 i nast.)
List przewozowy, odpowiedzialność przewoźnika, reklamacje, przedawnienie Tak Konwencja CMR

Pytanie testowe: czas pracy kierowców, nieodebrany towar, reklamacje

W testach z transportu często pojawia się pytanie: "Czego nie reguluje międzynarodowa umowa CMR? a) procedur dotyczących czasu pracy kierowców, b) procedury postępowania w przypadku nieodebrania towaru przez odbiorcę, c) procedur reklamacyjnych dotyczących przewożonego towaru". Poprawna odpowiedź to a) - czas pracy kierowców. Pozostałe dwie sprawy konwencja reguluje:

  • nieodebranie towaru - art. 15: gdy odbiorca odmawia przyjęcia towaru albo dostawa jest niemożliwa, przewoźnik prosi nadawcę o instrukcje; nadawca może wtedy rozporządzić towarem bez okazywania pierwszego egzemplarza listu przewozowego,
  • reklamacje - art. 30: szkody widoczne trzeba zgłosić najpóźniej przy odbiorze, niewidoczne pisemnie w ciągu 7 dni (bez niedziel i świąt), a roszczenie za opóźnienie wymaga pisemnego zastrzeżenia w ciągu 21 dni od udostępnienia towaru odbiorcy.

Co CMR reguluje - dla porównania

Żeby dobrze rozumieć wyłączenia, warto wiedzieć, co konwencja obejmuje. Najważniejsze zasady:

  • list przewozowy wystawia się w trzech oryginalnych egzemplarzach: dla nadawcy, do towaru i dla przewoźnika (art. 5), a brak lub utrata listu nie unieważnia umowy przewozu (art. 4),
  • przewoźnik odpowiada za całkowitą lub częściową utratę i uszkodzenie towaru od jego przyjęcia do wydania oraz za opóźnienie dostawy (art. 17),
  • odszkodowanie za utratę lub uszkodzenie jest ograniczone do 8,33 jednostki rozrachunkowej (SDR) za kilogram brakującej wagi brutto (art. 23 ust. 3), chyba że zadeklarowano wartość towaru lub specjalny interes w dostawie,
  • roszczenia przedawniają się po roku, a przy winie umyślnej po trzech latach (art. 32),
  • postanowienia umowy, które bezpośrednio lub pośrednio odbiegają od konwencji, są nieważne (art. 41).

Wzór listu przewozowego CMR

Co się dzieje w sprawach, których CMR nie reguluje?

Konwencja nie jest kompletnym kodeksem przewozu. W sprawach nieuregulowanych (np. termin zapłaty frachtu, odsetki, kary umowne za postój) stosuje się prawo właściwe dla danej umowy przewozu. Strony mogą je wskazać w umowie lub zleceniu transportowym. Gdy właściwe jest prawo polskie, zastosowanie mają Prawo przewozowe i Kodeks cywilny - Prawo przewozowe stosuje się do przewozów międzynarodowych, jeżeli umowa międzynarodowa nie stanowi inaczej (art. 1 ust. 3 tej ustawy).

W praktyce oznacza to, że zlecenie transportowe na trasie międzynarodowej warto uzupełnić o sprawy, których CMR nie rozstrzyga: stawkę i termin płatności, zasady postoju przy załadunku i rozładunku, wymagane dokumenty oraz wskazanie prawa właściwego.

Jeśli wysyłasz towar za granicę busem, zobacz nasz transport międzynarodowy busem do 3,5 t - przewozy do 31 krajów Europy, bez przeładunków.

Najczęstsze pytania

Czy konwencja CMR dotyczy przeprowadzek za granicę?

Nie. Art. 1 ust. 4 lit. c wyłącza z CMR przewozy rzeczy przesiedlenia, czyli mienia przy przeprowadzce. Odpowiedzialność firmy przeprowadzkowej wynika wtedy z umowy i prawa właściwego dla tej umowy.

Czy CMR obowiązuje w transporcie krajowym?

Nie z mocy samej konwencji - wymaga ona, żeby miejsce załadunku i dostawy leżały w dwóch różnych państwach. Przewóz w Polsce regulują Prawo przewozowe i Kodeks cywilny.

Czy CMR reguluje czas pracy kierowców?

Nie. Czas jazdy, przerwy i odpoczynki kierowców regulują rozporządzenie (WE) nr 561/2006 oraz w Polsce ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Czy strony mogą w umowie wyłączyć zasady CMR?

Nie. Jeśli przewóz podlega konwencji, postanowienia odbiegające od niej są nieważne (art. 41), ale pozostała część umowy obowiązuje.

Czy przewóz towarów niebezpiecznych podlega CMR?

Umowa przewozu takiego towaru podlega CMR (w liście przewozowym podaje się wtedy ogólnie przyjęty opis towaru niebezpiecznego - art. 6), ale same warunki przewozu towarów niebezpiecznych regulują przepisy umowy ADR.

Zapytaj o bezpłatną wycenę

Odpowiadamy w dniu roboczym. Bez zobowiązań.

PIB ISO OCP: 1 millón de euros Śledzenie GPS

Presupuesto de transporte gratuito

Odpowiadamy w dniu roboczym.
Sin compromiso.

Enviar consulta +48 733 806 806
PIB · ISO · OCP: 1 millón de euros · Śledzenie GPS
  • Lunes
    8:00 - 16:00
  • Martes
    8:00 - 16:00
  • Miércoles
    8:00 - 16:00
  • Jueves
    8:00 - 16:00
  • Viernes
    8:00 - 16:00
  • Sábado
    Cerrado
  • Domingo
    Cerrado
Especialista disponible +48 733 806 806