À propos de nous

SLAWA sp. z o.o. - Naszą misją jest zapewnienie najwyższej jakości usług transportowych, gwarantujących bezpieczeństwo i terminowość dostaw.

Nous contacter

CMR - co to jest? Międzynarodowy list przewozowy i konwencja CMR

Gemini_Generated_Image_v70ee7v70ee7v70e
11 septembre 2025 Dominic Aucun commentaire

CMR - co to jest? Międzynarodowy list przewozowy i konwencja CMR

CMR to skrót od francuskiej nazwy Convention relative au contrat de transport international de Marchandises par Route, czyli Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów, podpisanej w Genewie 19 maja 1956 r. Potocznie „CMR” (albo „CMR-ka”) to także międzynarodowy samochodowy list przewozowy - dokument, który potwierdza zawarcie umowy przewozu towaru drogą między dwoma krajami. Konwencja określa m.in., co musi zawierać list, kto odpowiada za szkody i do jakiej kwoty.

Międzynarodowy list przewozowy CMR przy przewozie towaru

Co oznacza skrót CMR - rozwinięcie w różnych językach

Język Pełna nazwa
francuski (oryginał skrótu) Convention relative au contrat de transport international de Marchandises par Route
polski Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów
angielski Convention on the Contract for the International Carriage of Goods by Road
niemiecki Übereinkommen über den Beförderungsvertrag im internationalen Straßengüterverkehr (list: CMR-Frachtbrief)

Uwaga na pomyłkę: „CRM transport” to zwykle literówka. CRM (Customer Relationship Management) oznacza system do obsługi klientów i nie ma związku z listem przewozowym.

Konwencja CMR - podstawa prawna

Konwencję opracowano pod auspicjami Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ (UNECE). Weszła w życie w 1961 r., a Polska jest jej stroną od 1962 r. (tekst w Dz.U. 1962 nr 49 poz. 238). Konwencję stosuje dziś ponad 50 państw - wszystkie kraje UE, a także m.in. Wielka Brytania, Szwajcaria, Norwegia, Turcja i kraje Bałkanów. W 1978 r. dodano protokół, który wprowadził limit odszkodowania w jednostkach SDR, a w 2008 r. protokół o elektronicznym liście przewozowym (e-CMR).

Kiedy stosuje się konwencję CMR?

Zgodnie z art. 1 konwencja obejmuje każdą umowę o zarobkowy przewóz towarów drogą pojazdami, gdy miejsce załadunku i miejsce dostawy leżą w dwóch różnych państwach, z których co najmniej jedno jest stroną konwencji. Nie ma znaczenia, gdzie mają siedzibę nadawca i przewoźnik ani jakiej wielkości jest pojazd - konwencja dotyczy zarówno ciężarówek z naczepą, jak i busów do 3,5 t.

Konwencji nie stosuje się do:

  • przewozów wykonywanych na podstawie międzynarodowych konwencji pocztowych,
  • przewozu zwłok,
  • przewozu mebli przy przeprowadzkach.

CMR nie obejmuje też przewozów krajowych. W transporcie wewnątrz Polski obowiązuje ustawa Prawo przewozowe, a dokument przewozowy nazywa się po prostu listem przewozowym.

Międzynarodowy list przewozowy CMR - co to za dokument?

List przewozowy CMR to formularz, który towarzyszy towarowi w czasie przewozu. Pełni kilka funkcji:

  • potwierdza zawarcie umowy przewozu i jej warunki,
  • jest dowodem przyjęcia towaru przez przewoźnika (liczba sztuk, stan widoczny przy załadunku),
  • po podpisaniu przez odbiorcę potwierdza dostawę - na tej podstawie przewoźnik wystawia fakturę za fracht,
  • jest podstawą do zgłoszenia zastrzeżeń i roszczeń przy szkodzie.

Czy CMR jest obowiązkowy?

Według art. 4 konwencji umowę przewozu potwierdza się listem przewozowym, ale brak, wadliwość lub zagubienie listu nie wpływa na ważność umowy - przewóz i tak podlega konwencji. W praktyce list CMR wystawia się przy każdym międzynarodowym przewozie, bo bez niego trudno udowodnić stan towaru przy załadunku, dostawę i wysokość roszczeń. Jest też często sprawdzany podczas kontroli drogowych i wymagany przez nadawców do rozliczeń.

Kto wystawia i wypełnia CMR?

Konwencja mówi, że list podpisują nadawca i przewoźnik (art. 5). Nadawca odpowiada za prawdziwość danych o towarze, adresach i instrukcjach celnych (art. 7) - nawet jeśli list fizycznie wypełnia kierowca lub spedytor na jego prośbę. Przewoźnik przy przyjęciu towaru sprawdza liczbę sztuk i widoczny stan towaru oraz opakowania, a jeśli coś budzi wątpliwości, wpisuje zastrzeżenia (art. 8).

Egzemplarze i kolory listu CMR

Konwencja wymaga trzech oryginałów listu podpisanych przez nadawcę i przewoźnika. Na drukach przyjęło się oznaczanie ich kolorami:

Egzemplarz Kolor (typowy druk) Dla kogo
1 czerwony zostaje u nadawcy
2 niebieski jedzie z towarem i trafia do odbiorcy
3 zielony zostaje u przewoźnika
4 (dodatkowy) czarny kopia do celów administracyjnych lub dla spedytora - nie jest wymagana przez konwencję

Jeśli towar jedzie kilkoma pojazdami albo składa się z różnych partii, nadawca lub przewoźnik może zażądać osobnego listu dla każdego pojazdu lub partii.

Co musi zawierać list przewozowy CMR?

Art. 6 konwencji wymienia obowiązkowe dane:

  1. datę i miejsce wystawienia listu,
  2. nazwę i adres nadawcy,
  3. nazwę i adres przewoźnika,
  4. miejsce i datę przyjęcia towaru oraz miejsce dostawy,
  5. nazwę i adres odbiorcy,
  6. zwykłe określenie rodzaju towaru i sposobu opakowania, a dla towarów niebezpiecznych ich ogólnie uznaną nazwę,
  7. liczbę sztuk, ich znaki i numery,
  8. wagę brutto lub ilość towaru wyrażoną inaczej,
  9. koszty związane z przewozem (przewoźne, opłaty dodatkowe, cła),
  10. instrukcje potrzebne do formalności celnych i innych,
  11. oświadczenie, że przewóz podlega konwencji CMR bez względu na inne postanowienia.

W razie potrzeby wpisuje się też m.in. zakaz przeładunku, kwotę pobrania, zadeklarowaną wartość towaru, uzgodniony termin przewozu i listę dokumentów przekazanych przewoźnikowi. Przy towarach niebezpiecznych obowiązują dodatkowo przepisy ADR.

Odpowiedzialność przewoźnika według CMR

Przewoźnik odpowiada za utratę i uszkodzenie towaru od przyjęcia do wydania oraz za opóźnienie w dostawie. Najważniejsze zasady:

  • Limit odszkodowania - do 8,33 SDR (specjalnych praw ciągnienia MFW) za każdy kilogram wagi brutto brakującego lub uszkodzonego towaru (art. 23). Wyższe odszkodowanie jest możliwe tylko po zadeklarowaniu w liście wartości towaru lub szczególnego interesu w dostawie.
  • Opóźnienie - odszkodowanie nie wyższe niż przewoźne.
  • Zastrzeżenia odbiorcy (art. 30) - szkody widoczne trzeba zgłosić najpóźniej przy odbiorze, niewidoczne pisemnie w ciągu 7 dni (bez niedziel i świąt), a opóźnienie pisemnie w ciągu 21 dni od udostępnienia towaru.
  • Przedawnienie (art. 32) - roszczenia przedawniają się po roku, a przy winie umyślnej lub równoważnej - po 3 latach.

Ponieważ limit liczony jest od wagi, przy lekkich i drogich towarach (elektronika, leki) odszkodowanie z CMR może być znacznie niższe niż ich wartość. Dlatego przewoźnicy mają ubezpieczenie OC przewoźnika (OCP), a nadawcy często dodatkowo ubezpieczają sam ładunek (cargo).

e-CMR - elektroniczny list przewozowy

e-CMR to elektroniczna wersja listu, oparta na Protokole dodatkowym do konwencji CMR, sporządzonym w Genewie 20 lutego 2008 r. Protokół wszedł w życie w 2011 r., a w Polsce obowiązuje od 11 września 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 1487). e-CMR ma taką samą moc jak papierowy list, ale można go użyć tylko wtedy, gdy oba kraje przewozu przyjęły protokół - w części państw nadal potrzebny jest papier.

Niezależnie od tego w UE wchodzi rozporządzenie eFTI (2020/1056) o elektronicznych informacjach o przewozie towarów. Według niemieckiego ministerstwa transportu od 9 lipca 2027 r. organy państw członkowskich mają obowiązek akceptować takie informacje przekazywane przez certyfikowane platformy eFTI.

Przy przewozie busem za granicę list CMR wypełnia się przy załadunku tak samo jak przy ciężarówce. Zobacz transport międzynarodowy busem do 3,5 t - do 31 krajów Europy, z ubezpieczeniem OCP do 1 mln EUR. Jeśli wolisz zlecić całą organizację przewozu, sprawdź services d'expédition.

Najczęstsze pytania

Co oznacza skrót CMR?

Convention relative au contrat de transport international de Marchandises par Route - Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów z 1956 r. Tym skrótem nazywa się też międzynarodowy list przewozowy.

Czy CMR jest potrzebny w transporcie krajowym?

Nie. Konwencja dotyczy tylko przewozów między dwoma państwami. W Polsce przewozy krajowe reguluje Prawo przewozowe.

Czy CMR obowiązuje przy przewozie busem?

Tak. Konwencja obejmuje zarobkowy przewóz towarów pojazdami samochodowymi bez względu na ich masę, więc dotyczy także busów i aut dostawczych do 3,5 t.

Ile egzemplarzy ma list CMR?

Trzy oryginały: dla nadawcy, dla odbiorcy (jedzie z towarem) i dla przewoźnika. Druki często mają czwartą, dodatkową kopię.

Ile wynosi odpowiedzialność przewoźnika według CMR?

Do 8,33 SDR za kilogram wagi brutto brakującego lub uszkodzonego towaru, chyba że w liście zadeklarowano wyższą wartość towaru.

Zapytaj o bezpłatną wycenę

Odpowiadamy w dniu roboczym. Bez zobowiązań.

PIB ISO OCP 1 million d'euros Śledzenie GPS
Un spécialiste est à votre disposition +48 733 806 806