À propos de nous

SLAWA sp. z o.o. - Naszą misją jest zapewnienie najwyższej jakości usług transportowych, gwarantujących bezpieczeństwo i terminowość dostaw.

Nous contacter

TIR - co oznacza skrót? Rozwinięcie, konwencja i karnet TIR

tir ce que cela signifie

TIR - co oznacza skrót? Rozwinięcie, konwencja i karnet TIR

TIR to skrót od francuskiego Transports Internationaux Routiers, czyli "międzynarodowe przewozy drogowe". Tak nazywa się międzynarodowy system tranzytu celnego oparty na Konwencji TIR z 1975 roku i karnecie TIR. Potocznie "tir" oznacza też dużą ciężarówkę - najczęściej ciągnik siodłowy z naczepą - wożącą towary na trasach międzynarodowych.

Skrót TIR - rozwinięcie i znaczenie

Pełna nazwa systemu to Transports Internationaux Routiers. W polskich tekstach często pojawia się też forma w liczbie pojedynczej: Transport International Routier - znaczenie jest to samo: międzynarodowy transport drogowy. Skrót odnosi się do Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR, przyjętej pod egidą Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ (UNECE).

Ciężarówki jeżdżące w tym systemie oznakowane są niebiesko-białą tablicą z napisem TIR. Ponieważ widziano ją głównie na dużych zestawach w ruchu międzynarodowym, nazwa systemu przeszła na same pojazdy.

Dwa znaczenia słowa TIR

TIR (wielkimi literami) tir (potocznie)
Co oznacza System tranzytu celnego, Konwencja TIR, karnet TIR Duży samochód ciężarowy w transporcie międzynarodowym
Rozwinięcie Transports Internationaux Routiers Nie jest rozwijany - to zwykły rzeczownik
Odmiana TIR-u, TIR-ze, TIR-y tira, tirze, tiry, tirów
Przykład "Towar jedzie w procedurze TIR" "Na parkingu stały trzy tiry"

Słownik języka polskiego PWN notuje oba zapisy. W znaczeniu potocznym ("duży samochód ciężarowy służący do przewozu towarów na trasach międzynarodowych") można pisać "tir" małymi literami i odmieniać jak zwykły rzeczownik - stąd formy "w tirze", "kierowca tira".

Ciągnik siodłowy z kontenerem na terminalu kontenerowym

Konwencja TIR - historia i zasięg

  • 1949 - pierwsze porozumienie TIR zawarte przez kilka państw europejskich.
  • 1959 - pierwsza Konwencja TIR.
  • 14 listopada 1975 - w Genewie przyjęto obecną Konwencję TIR, która zastąpiła wersję z 1959 r. Weszła w życie 20 marca 1978 r.
  • 2021 - wszedł w życie załącznik 11, czyli podstawa prawna cyfrowej procedury eTIR.

Stronami konwencji jest 78 podmiotów, w tym wszystkie państwa Unii Europejskiej i sama UE. Nie we wszystkich da się jednak faktycznie korzystać z procedury - według UNECE w 2025 r. operacje TIR można było prowadzić z 66 umawiającymi się stronami.

Karnet TIR - co to jest

Karnet TIR to międzynarodowy dokument tranzytowy, który jednocześnie jest gwarancją zapłaty ceł i podatków zawieszonych na czas przewozu. Dzięki niemu towar może przejechać przez kilka granic bez opłacania należności celnych w każdym kraju tranzytowym. System gwarancji prowadzi Międzynarodowa Unia Transportu Drogowego (IRU) za pośrednictwem krajowych stowarzyszeń. W przypadku operacji na terenie UE gwarancja wynosi do 100 000 euro na jeden karnet.

W Polsce karnety TIR wydaje Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych (ZMPD), które jest krajowym stowarzyszeniem poręczającym. Karnet może dostać przewoźnik, któremu urzędy celne nie odmówiły dostępu do procedury TIR.

Jak działa procedura TIR

  1. W urzędzie celnym wyjścia towar jest ładowany do przestrzeni ładunkowej, a celnicy zakładają zamknięcia celne (plomby).
  2. Przewoźnik jedzie z karnetem TIR przez kolejne kraje. Na granicach celnicy sprawdzają głównie dokumenty i to, czy plomby są nienaruszone - zwykle bez rozładunku.
  3. W urzędzie celnym przeznaczenia operacja TIR jest zamykana, a towar zostaje odprawiony.

Warunkiem jest pojazd lub kontener z bezpieczną przestrzenią ładunkową, do której nie da się dostać bez naruszenia zamknięć celnych. W Unii Europejskiej TIR stosuje się tylko wtedy, gdy przewóz zaczyna się lub kończy poza UE (albo prowadzi między krajami UE przez państwo spoza Unii). Przy przewozach wyłącznie między krajami UE karnet TIR nie jest potrzebny.

Tir a ciężarówka - czym się różnią

Każdy tir w potocznym znaczeniu to ciężarówka, ale nie każda ciężarówka to tir. Tirem nazywa się zwykle zestaw złożony z ciągnika siodłowego i naczepy używany w transporcie dalekobieżnym. Przepisy UE (dyrektywa 96/53/WE) dopuszczają dla takiego zestawu długość do 16,5 m i co do zasady masę do 40 t. Standardowa naczepa ma długość ładunkową około 13,6 m, co przy europaletach 120 x 80 cm daje 33 palety.

Mniejsze ciężarówki, np. 7,5 t czy 12 t w dystrybucji miejskiej, rzadko nazywa się tirami. Bus czy auto dostawcze do 3,5 t też nie jest tirem - to osobna kategoria pojazdów, z innymi przepisami (np. kierowca potrzebuje tylko prawa jazdy kat. B).

Ciągnik siodłowy z naczepą jadący nocą po autostradzie

TIR po angielsku

W języku angielskim skrót TIR odnosi się tylko do systemu celnego (TIR Convention, TIR carnet). Na samą ciężarówkę mówi się truck (angielski amerykański) lub lorry (brytyjski), a w przepisach brytyjskich HGV (heavy goods vehicle). "Truck" po polsku to po prostu ciężarówka.

Transport TIR czy busem - co wybrać

Tir opłaca się przy dużych ładunkach - pełnej naczepie lub kilkunastu paletach. Przy mniejszych przesyłkach, pilnych dostawach czy towarze, który nie powinien być przeładowywany, częściej wybiera się bus lub auto dostawcze do 3,5 t, które jedzie bezpośrednio od nadawcy do odbiorcy. Więcej o innych dokumentach w transporcie międzynarodowym przeczytasz w tekstach o liście przewozowym CIM, transporcie intermodalnym i regułach Incoterms.

SLAWA nie wykonuje przewozów tirami - wozimy busami i autami dostawczymi do 3,5 t, po Polsce i do 31 krajów Europy, jeden ładunek w jednym aucie. Jeśli masz mniejszą partię towaru do wysłania za granicę, zobacz transport międzynarodowy busem.

Najczęstsze pytania

Od czego jest skrót TIR?

Od francuskiego Transports Internationaux Routiers, czyli "międzynarodowe przewozy drogowe". To nazwa systemu tranzytu celnego opartego na Konwencji TIR z 1975 r.

Co to znaczy "w tirze"?

To odmiana potocznego słowa "tir", czyli dużej ciężarówki. "W tirze" znaczy po prostu "w ciężarówce", np. "towar jest w tirze na granicy".

Co to jest eTIR?

eTIR to cyfrowa wersja procedury TIR, w której dane karnetu są przesyłane elektronicznie między urzędami celnymi. Podstawa prawna (załącznik 11 do konwencji) obowiązuje od 2021 r., a państwa podłączają się do systemu stopniowo, w wybranym przez siebie terminie.

Czy w transporcie po Unii Europejskiej potrzebny jest karnet TIR?

Nie. W UE procedurę TIR stosuje się tylko wtedy, gdy przewóz zaczyna się lub kończy w państwie spoza Unii albo przejeżdża przez takie państwo.

Ile krajów należy do Konwencji TIR?

Stronami konwencji jest 78 podmiotów, w tym Unia Europejska. Procedurę TIR można faktycznie stosować w relacjach z około 66 z nich.

Zapytaj o bezpłatną wycenę

Odpowiadamy w dniu roboczym. Bez zobowiązań.

PIB ISO OCP 1 million d'euros Śledzenie GPS
Post Tags :
Un spécialiste est à votre disposition +48 733 806 806